(Overgenomen van: Dierenkliniek Westerhuis www.uwdierenkliniek.nl
N.B.De teksten van onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op basis van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.
INLEIDING
Een breuk is een scheur in weefsel, bijvoorbeeld spierweefsel; door het ontstane gat puilt ander weefsel, bijvoorbeeld darmen. Als dat weefsel knel komt te zitten spreken we van een ingeklemde breuk. De scheur noemen we breukpoort.
We kennen verschillende breuken op verschillende plekken in het lichaam. De meest bekende zijn de navelbreuk, de liesbreuk en de dambreuk.
In vaktermen heet een breuk ook wel hernia. Ook ‘de’ hernia is een breuk, namelijk een breuk van de bindweefselring in de tussenwervelruimte waardoor het weke centrale deel uitpuilt en tegen het ruggenmerg drukt; daardoor ontstaan pijn en verlammingsverschijnselen.
Door een ongeval kan er bijvoorbeeld ook een scheur in de buikspieren ontstaan, waardoor de darmen via de dan ontstane breukpoort onder de huid komen te liggen, of, als de huid ook nog gescheurd is, geheel in de buitenlucht terecht komen. Het spreekt vanzelf, dat zo’n scheur zo snel mogelijk gerepareerd moet worden. We noemen zo’n breuk een hernia ventralis.
Bij een ongeval kan er bijvoorbeeld ook een scheur ontstaan in het middenrif (diafragma), waardoor buikinhoud in de borstholte terecht komt. Dit noemen we een hernia diafragmatica. Ook deze hernia moet zo snel mogelijk worden gerepareerd; zo gauw als de conditie van de patiënt een operatieve ingreep onder narcose toelaat.
We hebben het in dit artikel alleen over de navelbreuk (hernia umbilicalis), de liesbreuk (hernia inguinalis) en de dambreuk (hernia perinealis).
De navelbreuk hoeft vrijwel nooit geopereerd te worden, de liesbreuk altijd, evenals de dambreuk
NAVELBREUK (hernia umbilicalis)
Een navelbreuk is een aangeboren opening ter plekke van de navel, waardoor buikvet onder de huid terecht komt. We voelen dan op de plaats van de navel een zachte bult, die meestal gemakkelijk terug te drukken is in de buikholte. De grootte van de bult of breukzak hangt af van de grootte van de breukpoort. In verreweg de meeste gevallen is de navelbreuk klein (< 5 mm) en daarom is het niet nodig om deze te opereren. Ze groeien vanzelf dicht. Zelfs de wat grotere navelbreuken groeien vaak nog vanzelf dicht (5 – 10 mm). Grote navelbreuken moeten mogelijk geopereerd worden. Geadviseerd wordt om dat te doen als de hond circa 6 maanden is. Een navelbreuk raakt eigenlijk nooit ingeklemd. En als het toch gebeurt kan men altijd tijdig ingrijpen. De breukzak is bij inklemming hard en pijnlijk in plaats van zacht en pijnloos. Natuurlijk moet er bij een ingeklemde breuk nooit gewacht worden met operatief ingrijpen. Maar, zoals reeds gesteld; het gebeurt eigenlijk nooit. We hebben dus even de tijd. Voordelen daarvan zijn: misschien groeit de breukpoort intussen alsnog dicht, en bij een oudere hond is het weefsel sterker en het narcose risico kleiner (zie verder).
LIESBREUK (hernia inguinalis)
Bij een liesbreuk is het gevaar op inklemming veel groter dan bij een navelbreuk. Bovendien zien we in de praktijk een liesbreuk meestal niet vanzelf dicht groeien. Wij adviseren in alle gevallen van een liesbreuk, ongeacht de leeftijd, maar het liefst als de hond ouder is dan 3 maanden, te opereren.
Een liesbreuk is te herkennen door zachte druk op de buik uit te oefenen, van voor naar achter, waarbij er dan een bult (breukzak) zichtbaar worden in één of beide liezen. Ook hier is de inhoud van de breukzak (meestal vet, soms darmen) weer gemakkelijk terug te duwen. Ook hier is de breukzak bij inklemming hard en pijnlijk in plaats van zacht en pijnloos.
De operatie is eigenlijk altijd succesvol. Let op! Het operatierisico bij een jonge pup is natuurlijk altijd veel groter dan bij een volwassen hond. Het is zaak om dan ook alleen gebruik te maken van een veilige gasnarcose.
DAMBREUK (hernia perinealis)
Sterke spieren rond de anus die verbonden zijn met eveneens sterke spieren, die aan het bekken vastzitten, zorgen samen ervoor dat de ontlasting via de endeldarm en via de anus naar buiten wordt gedrukt. Deze spieren zorgen ervoor, dat de ontlasting maar 1 kant op kan en dat is rechtuit naar de achteruitgang. Als die spieren scheuren, ontstaat er ruimte, links en / of rechts, zodat de endeldarm met inhoud (ontlasting) kan uitstulpen naar links en / of rechts door de breukpoort. Het probleem daarbij is, dat er een dichte zak ontstaat, waarin steeds meer ontlasting geperst wordt. De hond kan zijn ontlasting niet meer voldoende gemakkelijk kwijt via zijn anus en moet eindeloos en vruchteloos persen. Een lijdensweg!
De dambreuk treedt éénzijdig of beiderzijds op. We zien aan de buitenkant links en / of rechts van de anus een dikke bult. Deze is gevuld met ontlasting, die in de uitpuiling van de endeldarm zit. Vaak zien we toch ook vet in de breukzak en ik heb er ook wel eens een blaas met prostaat aangetroffen.
De breuk raakt weliswaar nooit ingeklemd, maar de dagelijkse ellende voor de hond bij het ontlasten is een dwingende reden om te opereren. Kortom een dambreuk moet in alle gevallen geopereerd worden. En toch zien we nog heel vaak, dat geadviseerd wordt de hond maar te laten lopen, omdat, zo wordt dan gesteld, de operatie te ingewikkeld is en de kans op anus verlamming en incontinentie te groot. Er wordt dan even voorbij gegaan aan het dagelijkse lijden.
Wij voeren de operatie al jaren uit en hebben gelukkig nooit (blijvende) incontinentie gezien. Direct na de operatie kan wondzwelling optreden en ook een infectie is in dat gebied niet uit te sluiten. Er kan dan tijdelijk bij het blaffen eens een keer een keuteltje verloren worden, maar dat gaat snel voorbij.
Op tijd een stevige antibioticum kuur, een veilige pijnstiller en het homeopathische middel MacSamuel Wond, naast onze langjarige ervaring met deze ingreep, zorgen voor een spoedig herstel. En wat zijn die arme dieren happy als ze weer eens ouderwets kunnen poepen!
Wij raden wel aan om de hond tijdens de operatie te castreren. Heel vaak is persen tengevolge van een vergrote prostaat de oorzaak van de dambreuk. In het verre verleden hebben wij wel eens een recidief gezien of een nieuwe hernia aan de andere kant bij honden die niet gecastreerd waren. Wij zijn in principe geen voorstander van castratie, maar in dit geval is het een ‘must’.
Dierenkliniek Westerhuis
Dalwagen 29c, 6669 CA Dodewaard, Postbus 26, 6669 ZG Dodewaard
Telefoon 0488 41 00 40
info@uwdierenkliniek.nl
